تست

تست

هامستر دم دراز کوچکترین جونده دنیا در استان قم

يكي از كوچكترين جوندگان دنيا در ارتفاعات استان قم مشاهده شد

 

به گزارش روابط عمومي حفاظت محيط زيست استان قم، توسط يگان  پايش حيات وحش استان قم يك گونه جونده در ارتفاعات بخش كهك مشاهده شده است كه كوچكترين جونده دنيا به شمار ميرود.

 

خانواده هامسترهاي دم دراز از كوچكترين جوندگان دنيا محسوب شده كه با داشتن ركورد 9سال و 8 ماه عمر،15گرم وزن متوسط و 5سانتي متر طول بدن  يكي از پستانداران ريزجثه و درعين حال باطول عمر بالا بوده كه تابحال پنج گونه ازآن در ايران شناسائي شده است كه در هيچ يك از تحقيقات و مقالات منتشر شده گزارشي از مشاهده آن در بخش مركزي ايران ارائه نشده است كه با مشاهده اين گونه در استان قم ميتوان اميدوار بود با انجام آزمايشات تخصصي برروي  اين جونده يك گونه بومي جديد به ليست پستانداران اضافه گردد.

 

اين پستانداركوچك از دانه ها و حشرات ريز تغذيه كرده كه با انبار دانه در زير زمين باعث حفظ و تكثير گياهان ميگردد.

 

اهم اقدمات صورت گرفته توسط پاسگاه سرمحیط بانی کهک

احمدبحری مسئول پاسگاه سرمحیط بانی کهک / استان قم

• گشت و کنترل مناطق کوهستانی و دشتی بخش کهک جهت شناسائی متخلفین شکار و صید به صورت شبانه روزی
• استقرار شبانه مأمورین محیط بان در ارتفاعات بخش جهت اشراف بیشتر بر ورود و خروج افرارد به منطقه و رصد حیات وحش
• پایش مستمر حیات وحش و سرشماری پستانداران،پرندگان و خزندگان
• نمونه گیری از بافت حیات وحش تلف شده جهت نگهداری در بانک ژن سازمان
• تشکیل چندین مورد پرونده تخلف شکار غیرمجاز چهارپا و پرنده و مجازات متخلفین
• اخذ ضررو زیان زیست محیطی به متجاوزین به محیط زیست
• شناسائی چندین مورد واحد غیرمجاز تولید سرب و زغال که باعث آلودگی هوا شده بودند و تشکیل و پیگیری پرنده تا مرحله صدور رأی و تعطیلی واحدها
• تشکیل  شورای محیط زیست در بخش با حضور شوراها،دهیاران و ارگانهای ذیربط جهت بهبود روند حفاظت محیط زیست بخش
• فرهنگ سازی زیست محیطی بین دانش آموزان و دانشجویان از طریق برپائی همایش های مختلف
• توزیع کتب و بروشورهای تبلیغاتی بین بومیان محل جهت آشنائی با محیط زیست و قوانین مرتبط
• جذب همیار محیط زیست  ازبین دوست داران واقعی محیط زیست و ارتباط تنگاتنگ با بومیان
• کشف و ضبط چندین قبضه اسلحه غیر مجازو تشکیل و پیگیری پرونده قضائی تا صدور رأی نهائی
• پیگیری راه اندازی سالن جلسات در محل ساختمان پاسگاه محیط بانی جهت ارنباط نزدیک با محلیان و برگزاری کارگاههای آموزشی ویژه روستائیان
• نصب تابلوهای آگاهی و هشدار دهنده در تمامی مسیرهای مواصلاتی منطقه
• پیگیری ارتقای بخش کهک به منطقه شکار ممنوع
• آموزش زیست محیطی امامان جماعت بخش جهت انتقال آموزه های زیست محیطی به روستائیان
• توزیع کیسه زباله و بروشور در روز طبیعت بین گردشگران ورودی به بخش کهک
• عکاسی از بیش از یکصد گونه حیات وحش بخش جهت تهیه اطلس حیات وحش بخش کهک و استان قم
• شناسائی چندین گونه حیات وحش نادر در بخش و استان قم
• توزیع کتب مرتبط با محیط زیست به صورت هدیه بین مسئولین ادارات و کارمندان و معلمان بخش جهت انتقال اطلاعات زیست محیطی به مجموعه تحت مدیریت خود
• اجرای فضای سبز پاسگاه سرمحیط بانی
• پیشنهاد و پیگیری احداث پاسگاه جدید محیط بانی در فردو

 

طیب احمدی

ایشان مسئول منطقه حفاظت شده پلنگ دره قم میباشند.

از اقدامات ایشان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

 گشت وكنترل  درمناطق تحت مديريت و مناطق ازاد كه منجر به دستگيري شكارچيان متخلف گرديده كه اين متخلفين به مراجع قضاي ارجاع گرديده اند 
ساخت وبهسازي ابشخورها  ولايروبي چشمه ها درجهت متمركز نمودن حيات وحش در مناطق تحت مديريت 
نسب تابلو ها ي زيست محيطي درراستاي فرهنگ سازي عمومي وزيست محيطي
نسب دوربين هاي تله اي درمسير هاي عبور حيات وحش وتهيه تصاوير حيات وحش
جمع اوري گونه هاي  گياهي جهت بانك ژن
تهيه نقشه جي اي اس منطقه حفاظت شده پلنگ در ه (مستند سازي )
افزايش تعداد پاسگاهها از اهم كارهاي عمراني اجرا شده در مناطق تحت مديريت بوده است
در حوزه محيط انساني گزارشهاي الودگي هاي صنايع وكارخانجات الاينده محيط به اداره كل ارسال گرديده كه با پيگيري به مراجع قضاي ارجاع گرديدند و منجر به تعطيلي مواردي ازاين واحدها واخذ ضرروزيانگرديده 

يكي از كوچك ترين پرندگان ايران در استان قم زندگي مي كند.

سسك جنبان با نام لاتين Scrub Warbler يكي از كوچك ترين پرندگان ايران است كه در مناطق دشتي استان قم زيست مي كند.
اندازه اين پرنده زيبا و كوچك به همراه دم باريك و بلندش كه آن را از هر چيز به يك موش كوچك شبيه تر كرده است به حداكثر 10 سانتي متر مي رسد.
سسك جنبان كه از نامش پيداست با حركات سريع و جنب و جوش فراوان از بوته اي به بوته ديگر پريده و ناگاه برروي زمين به جست و خيز مي پردازد و در حالي كه دمش را به سمت بالا نگه ميدارد هر بيننده اي را به شك مي اندازد كه آيا اين يك موش است يا موجودي ديگر؟!
بومي ها به سسك جنبان گنجشك دروغگو نيز مي گويند.
اين پرنده كوچك از راسته گنجشك سانان و تيره سسكيان بوده كه در نواحي تپه ماهوري و سنگي، نيمه بيابان و دشت هاي شني با بوته هاي كوتاه، به سر برده و تا ارتفاع 2600 متري ديده مي شود و در بوته هاي كوتاه يا درختچه ها آشيانه مي سازد و در دشتهاي استان قم كه بوته "كاروان كش" وجود دارد به حتم ديده خواهد شد.
سسك ها از حشرات،عنكبوتها و حلزون ها تغذيه مي كنند.

ميوه خور و چكاوك هدي هدي براي اولين بار توسط مأمورين اجرايي محيط زيست قم مشاهده شد

مأمورين اجرايي محيط زيست قم در يكي از پايش هاي خود از منطقه حوض سلطان و دشت مسيله براي اولين بار يك قطعه پرنده ميوه خور و يك قطعه چكاوك هدهدي را در محدوده استان قم مشاهده كردند
مأمورين اجرايي محيط زيست قم در يكي از پايش هاي خود از منطقه حوض سلطان و دشت مسيله براي اولين بار يك قطعه پرنده ميوه خور و يك قطعه چكاوك هدهدي را در محدوده استان قم مشاهده كردند لازم ذكر است اين دو پرنده از پرندگان بومي استان نيستند ميوه خوربا نام علمي ‌ Gray Hypocoliusاز راسته كنجشك سانان و تيره ميوه خوريان مي باشد كه 23 سانتي نتر طول دارد شكل ظاهريش شبيه سنگ چشم بزرگ ، اما دمش بلند تر است پرو بالش آبي و خاكستري استدر پرنده نر لكه سياه مشخصي كه چشم و پوش پرها را فرا گرفته است با نوار سياهي در پس سر ، بهم متصل مي شود و از ديگر مشخصات ظاهرييش مي توان به انتهاي دم سياه ، بال گردو كوتاه كه در لبه شاهپرها اوليه سفيد و پوشپرها سياه ، روتنه و دم خاكستري متمايل به آبي ، پا هاي آبي قهوه اي گوشتي رنگ ، زير تنه سفيد خاكستري و منقار خاكستري تيره اشاره كرد
زيستگاه اين پرنده در بوته زارها ، باغ هاي خرما و بيشه زار ها مي باشددر ايران در خوزستان در تابستان ها به وفور ديده مي شود.   

چكاوك هدهدي با نام علمي : Alaudipes Alaemon از راسته گنجشك سانان و تيره چكاوكيان مي باشد ،: اين پرنده، 19 سانتيمتر طول دارد و از چكاوك هاي بزرگ است كه در پرواز، همانند هدهد، نوارهاي سياه و سفيدي، در بال هايش ديده مي شود. روتنه شني نخودي، زير تنه سفيد و اغلب با خال هاي سياه در سينه و نوار ابرويي سفيد با خط چشمي سياه و باريك؛ ديده مي شود. منقار اندكي خميده رو به پايين و پاها بلند است.پرنده ي جوان، خال هاي كمرنگي رو جثه دارد، اما، فاقد خال هاي سينه است. دمگاه و شاهپرهاي مركزي دم خاكي رنگ است. به سرعت دويده و به طور ناگهاني مي ايستد و به دشواري مي توان اين پرنده را وادار به پرواز كرد.به صورت تك زي به سر بردهاما گاهي جفت جفت نيز ديده مي شود..
زيستگاه: اين پرنده در بيابان ها و مناطق كويري با ماسه و شوره زارهاي هموار با گياهان پراكنده و اندك به سر برده و روي زمين در ميان بوته هاي كوتاه و انبوه آشيانه مي سازد. در ايران بومي و فرواوان است.

	چكاوك هد هدي   ميوه خور

منطقه حفاظت شده پلنگ دره

منطقه پلنگ دره با وسعتی معادل ۳۱ هزار و ۷۳۵ هکتار در جنوب غربی و پنجاه کیلومتری شهرستان قم واقع شده است . این عرصه کوهستانی در شمال منطقه حفاظت شده ۷۰ قله استان مرکزی واقع شده و چندین کیلومتر مرز مشترک با این منطقه دارد. در ناحیه شمالی پلنگ دره ، منطقه سلفچگان ، در ناحیه شرقی آن رودخانه قمرود و در ناحیه غربی آن چند روستای کوچک قرار گرفته است.
با توجه به میانگین ارتفاع یک هزار و ۹۵۰ متری از سطح دریا میزان بارندگی در این منطقه نسبت به سایر نقاط استان قم بیشتر است. این منطقه به علت وجود پلنگ و داشتن زیستگاه های جانوری و گیاهی در آن از دیر باز به این نام شهرت یافته است.
طبیعت پلنگ دره صخره ای و تپه ماهوری است و قسمت کمی را نیز دشت تشکیل می دهد منطقه دارای پرتگاهها و مکانهای مناسبی برای حیات وحش از جمله کل و بز است و بخش اصلی منطقه که حدود ۵ کیلومتر طول دارد بعلت ویژگیهای طبیعی و وجود پوشش گیاهی و چشمه های فراوان مأمن پرندگان و سایر جانوارن است.
درجه حرارت منطقه بین ۱۵- تا ۳۵+ درجه در سال متغیر بوده و میزان بارندگی سالیانه آن بین ۲۵۰-۱۵۰ میلیمتر است.
اقلیم این منطقه نیمه سرد و در زمستانها اکثراً پوشیده از برف است. وضعیت عمومی آب در پلنگ دره نسبتاً خوب است و پراکندگی چشمه ها به نحوی است که در تمام طول سال آب کافی برای حیات وحش فراهم است .
این منطقه با تدابیر حفاظتی که طی سالهای اخیر صورت گرفته از جمعیت جانوری نسبتاً خوبی برخوردار شده است ، در دهه ۵۰ زیستگاه آهو بوده و هم اکنون دربردارنده انواع پستانداران از جمله کل و بز، قوچ و میش، گرگ، روباه، شغال، تشی، خرگوش، گربه وحشی و… می باشد پرندگان منطقه شامل کبک به تعداد فراوان، تیهو، انواع کبوتر، انواع گونه های پرندگان شکاری و گونه های مختلف خزندگان شامل مار، انواع مارمولک، سوسمار، بزمجه، لاک پشت است.
‘پلنگ دره’ از لحاظ پوشش گیاهی دارای مراتع درجه ۲ و۳ است و عمدتاً ییلاق و میانبند است گونه های گیاهان مرتعی منطقه شامل انواع گرامینه، درمنه، کلاه میر حسن، کنگر، ریواس، گون، شیرین بیان و انواع درختچه از جمله بادام کوهی، نسترن وحشی، گز، تاغ، پسته وحشی و … بوده تراکم درختچه های بادام به نحوی است که از کیلومتر ها در ارتفاعات خود نمایی می کند.
وجود پوشش گیاهی مناسب مرتعی و آب قابل دسترس و فراوان ، زیستگاه مناسبی برای انواع پستانداران، خزندگان و پرندگان ایجاد کرده و این امر بر جاذبه های اکوتوریستی این عرصه طبیعی افزوده است .
قمرود بزرگترین و پر آب ترین و یکی از دو رود دائمی استان قم از حاشیه این منطقه عبور می کند و جلوه ای خاص به طبیعت آن بخشیده است.
وجود انواع ماهیها از جمله کپور، شور در این رودخانه سالیانه تعداد زیادی از علاقمندان به ماهیگیری را به این منطقه می کشاند و از طرفی به دلیل ریزش نزولات جوی مناسب در طول سال و دارا بودن اقلیم نیمه سرد سیری که در فصل زمستان اکثراً پوشیده از برف می باشد خود سبب وجود چشمه های فراوان است که در طول سال از ارتفاعات سرازیر می شود.
وجود ارتفاعات و قله های متعدد ، چشم اندازی زیبا به این بخش از استان قم بخشیده است که در طول سال شاهد حضور هموطنان و ورزشکاران جهت صعود به قله های مرتفع آن و استفاده از طبیعت زیبای کوهستانی منطقه است .
وجود پوشش گیاهی متنوع و ارزشمند و همچنین حیات وحش در خور توجه محل مناسبی را جهت انجام پژوهش های علمی و آموزشی و مطالعات و تحقیقات زیست محیطی فراهم کرده است.
جویبار ها ، چشمه ها و رودهای متعدد به این عرصه طبیعی زیبایی خاص بخشیده و بارش برف و باران نسبتا مناسب در این منطقه موجب رویش انواع گونه های گیاهی و ایجاد جاذبه های طبیعی برای گونه های جانوری در پلنگ دره شده است .
وجود ۲۳ چشمه کوچک و بزرگ از جمله چشمه اهو، شمشک ، شانیه ، پیرسلطان و پلنگ دره به طبیعت این منطقه لطافت و طراوت بخشیده و آب مورد نیاز طبیعت سبز و باغهای این منطقه را تامین می کند .
علاوه بر این چشمه ساران ، وجود دو رشته قنات ، روستاهای اطراف ، مزارع ، باغات و حیات وحش منطقه را سیراب می کند .
موقعیت خاص جغرافیایی و شرایط مناسب اقلیمی،موجب شده تا از منطقه پلنگ دره به عنوان یکی از کانونها و ذخیره گاههای گونه های مختلف گیاهی یاد شود .
بر اساس مطالعات انجام شده ، تاکنون ۴۲۰ گونه گیاهی در قالب ۸۰ تیره در این منطقه شناسایی شده که در این میان، تیره های شب بو، نعناعیان و گونها به ترتیب با ۴۴ ، ۳۳ و ۳۰ گونه، از اهمیت و فراوانی بیشتری برخوردارند.
از مهم ترین گیاهان منطقه می توان به لاله زرد، انواع زنبق ها ، باریجه ، گل حسرت ، ریواس ، کاسنی ، آویشن ، خاک شیر و بادام کوهی اشاره کرد. این منطقه غنی ترین پوشش گیاهی استان قم را به خود اختصاص داده است و، حدود ۲۰ درصد گونه گیاهی آن دارای ارزش دارویی است .
منطقه پلنگ دره از سال ۱۳۷۵ به عنوان منطقه شکار ممنوع و درسال ۱۳۸۸ در لیست مناطق حفاظت شده کشور قرار گرفت .
این منطقه از زیستگاههای انواع وحوش از جمله پلنگ بوده و نام و شهرت خود را از این حیوان گرفته است به همین جهت از دیرباز مورد توجه شکارچیان بوده است.
شاید همین امر موجب شد که پلنگ در منطقه ای که به نام اوست ، بتدریج ناپدید و نایاب شود به گونه ای که برخی احتمال انقراض نسل این حیوان را در منطقه مذکور مطرح می کنند.
به گفته مسوولان ، آخرین بار ۱۰ سال پیش ، جسد یک قلاده پلنگ ۳ ساله از دست شکار چیان غیر قانونی توقیف و ضبط شد و پس از تاکسیدرمی به موزه تاریخ طبیعی استان قم منتقل شد.
مسوولان می گویند از آن تاریخ تاکنون تنها آثاری از زیست پلنگ در این منطقه رصد شده است .
به گفته آنان تنها در حالی می توان از انقراض یک گونه جانوری سخن گفت که ۶۰ سال از آخرین مشاهده وجود آن در یک منطقه بگذرد.
هم اکنون ۲۱ گونه پستاندار ، ۵۲ گونه پرنده ، ۱۳ گونه خزنده و دو گونه دوزیست در این منطقه گزارش شده ،خرگوش ، شغال ، گرگ ، روباه ، گراز ، پلنگ ، گربه وحشی ، خارپشت ، خفاش بال بلند ،کفتار و جرد ایرانی از جمله پستانداران این منطقه عنوان شده است .
همچنین گونه های مختلف پرنده از جمله بلدرچین ، کبک ، عقاب ، سبزه قبا ، هدهد ، جغد ، پرستو ، چکاوک سر دم سیاه و تیهو نیز در منطقه پلنگ دره شناسایی شده است .
شاخص ترین گروه های جانوری منطقه نیز خزندگانند که از تنوع نسبتا مناسبی برخوردارند ،تاکنون ۱۳ گونه خزنده متعلق به ۱۲ جنس ، شش خانواده و یک راسته در منطقه مشاهده شده است .
انواع مارها ، سوسمار، بزمچه بیابانی، لاک پشت ، آگامای الیویه از نمونه های خزندگان این منطقه هستند.
با وجود رودخانه قمرود در بخش جنوب شرقی منطقه که از فاصله یکهزار و ۵۰۰ متری آن می گذرد و وجود چشمه سارهای فراوان و منابع خوبی آبی ، گونه هایی از انواع مختلف آبزیان را می توان در این منطقه مشاهده نمود .
گونه هایی نظیر ماهی سفید رودخانه ای ، کولی رودخانه ای و سیاه ماهی از نمونه های قابل ذکر می باشد.